الشيخ محمد باقر الشريعتي الأصفهاني
25
تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسى )
بحث مىشود البته قسمت عمده فلسفه همان امور عامه و كليات حكمت است ولى الهيات به معنى الاخص در واقع بهعنوان نتيجهگيرى در مورد خدا و صفات الهى و مباحث مربوط به خداشناسى مىباشد كه اين كتاب اختصاص به اين بحث دارد « 1 » استاد شهيد نكتهء جالب و لازمى را گوشزد مىفرمايد : گرچه طرف سخن در اين جلد نيز - مانند ساير مجلّدات - مادّيون مىباشند و در موارد مناسب ، شبهات و اشكالات آنها كه همه ناشى از بىخبرى از حكمت الهى است ، دفع شده است . ولى البته هدف اصلى و منحصر ، از تدوين اين مجموعه تنها پاسخگويى به مادّيون و دفع شبهات آنها نيست و نمىباشد ، به عبارت ديگر ارزش كتاب منحصراً سلبى نيست بلكه هدف اصلى كه به آن ارزش اصيل و اثباتى مىبخشد ارائهء راه صحيح استدلال عقلى است بر مسائل ماوراءالطبيعه ، و بهعبارت ديگر ارزش اصلى اين است كه نوعى سلوك عقلى و فكرى در موضوع جهان ماوراءالطبيعه به خواننده ارائه مىدهد و آنان را با متد عقلى آشنا مىسازد . علم اعلا از نظر حكماى الهى ، اين علم « با ارزشترين علمها دربارهء با ارزشترين معلومها » « 2 » است . در اينكه آن چيزى كه اين علم مدعى معرفت اوست با ارزشترين معلومات است ، سخنى نيست ؛ چه ، معلوم اين علم كاملترين وجود يعنى ذات مقدس احديت است كه منبع همهء هستىها و سرچشمهء همهء كمالها و اصل و اساس همهء جمالها و جلالها و بهاءها و عظمتهاست ، بلكه هستى حقيقى منحصراً هستى
--> ( 1 ) . كليات فلسفه به عنوان الهيات به معنى الاعم در جلد سوم تحريرى بر اصول فلسفه به طور مبسوط بحث شدهاست . . ( 2 ) . « افضَلُ عِلمٍ بِافضَلِ مَعلومٍ » ( الهيات شفا ) . .